Phết máu ngoại biên là xét nghiệm gì?

Phết máu ngoại biên hay còn gọi là phết máu ngoại vi sử dụng để chỉ một kỹ thuật kiểm tra vi thể mẫu máu trên phiến kính, nhuộm màu và quan sát dưới kính hiển vi. Kết quả kỹ thuật này có thể giúp bác sĩ phát hiện các vấn đề bất thường trong máu (nếu có), từ đó chẩn đoán, định hướng điều trị và theo dõi tình trạng rối loạn máu hoặc các bệnh lý huyết sắc tố khác.

Phết máu ngoại biên để làm gì? 

Mục tiêu của phương pháp này là đánh giá hình dạng, kích thước, số lượng, cấu trúc của các tế bào máu, bao gồm hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu. Hơn cả một phương pháp kiểm tra công thức máu thông thường, xét nghiệm này có khả năng phát hiện sớm một số rối loạn huyết học, như: thiếu máu, nhiễm trùng máu, rối loạn đông máu và các vấn đề liên quan tới tủy xương

Nhờ có xét nghiệm này, các bác sĩ có thể phát hiện ra các tế bào bất thường hoặc chưa trưởng thành, ký sinh trùng và các vấn đề huyết học khác.

Chỉ định phết máu ngoại biên 

Thông thường các bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện xét nghiệm phết máu ngoại biên khi có nghi ngờ tình trạng loạn sản xuất tế bào máu hoặc đời sống hồng cầu. Khi cơ thể có những biểu hiện cụ thể như:

• Buồn ngủ, mệt mỏi, uể oải không rõ nguyên nhân
• Da nhợt nhạt hoặc vàng da 
• Sốt, chảy máu bất thường
• Chảy máu mũi thường xuyên
• Hay bị bầm tím, nhiễm trùng tái phát 
• Lách to hoặc đau xương

Ngoài ra, những vấn đề liên quan tới bệnh bạch cầu, hội chứng loạn sản tủy, thiếu máu, suy tim, sốt rét,…

Cách đọc kết quả phết máu ngoại biên

Sau khi đã tiến hành xét nghiệm, việc đọc và hiểu kết quả xét nghiệm là điều quan trọng. Với những trường hợp ghi nhận kết quả là bình thường sẽ có những đặc điểm như:

• Số lượng tế bào máu bình thường (hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu)
• Kích thước, hình dạng, màu sắc của tế bào hồng cầu bình thường
• Điểm khác biệt giữa các tế bào bạch cầu bình thường
• Kích thước và độ hạt của tiểu cầu bình thường.

Với trường hợp bất thường, hình dạng, kích thước và màu sắc, cấu trúc của các tế bào có sự thay đổi, ví dụ như hồng cầu hình liềm, hồng cầu hình cầu và số lượng bạch cầu tăng cao một cách bất thường.

Mặc dù vậy, kết quả xét nghiệm phết máu ngoại biên có thể bị ảnh hưởng bởi một số tác nhân như:

• Truyền máu gần thời điểm xét nghiệm
• Tăng lượng protein trong máu 
• Rối loạn đông máu 
• Ung thư máu 
• Sử dụng thuốc chống đông máu
• Căng thẳng, hút thuốc lá, vận động thể chất quá mức.