Thuốc chống đông máu là gì?

Thuốc chống đông máu là loại thuốc có tác dụng ức chế quá trình hình thành cục máu đông trong lòng mạch, chúng được chia thành 2 nhóm chính, bao gồm:

• Kháng vitamin K: ức chế tổng hợp các yếu tố đông máu tại gan
• Loại thuốc chống đông máu thế hệ mới: Sử dụng để ức chế trực tiếp yếu tố Xa hoặc thrombin, ít cần theo dõi xét nghiệm 

Thuốc chống đông máu cần được sử dụng theo đúng chỉ định của bác sĩ để đạt được hiệu quả tốt nhất và hạn chế nguy cơ bị chảy máu. 

Khi nào cần sử dụng thuốc chống đông máu? 

Không phải đối tượng nào cũng có thể sử dụng thuốc chống đông máu, nếu sử dụng cần có hướng dẫn chi tiết từ các chuyên gia. Dưới đây là một số trường hợp sử dụng thuốc chống đông máu, bao gồm:

Rung nhĩ

Bệnh nhân có nguy cơ cao hình thành các cục máu đông trong tim, dễ gây ra tình trạng bị đột quỵ nếu không sử dụng thuốc chống đông máu

Thuyên tắc huyết khối nhĩ mạch sâu/thuyên tắc phổi

Đây cũng là trường hợp cần sử dụng thuốc chống đông máu lâu dài để ngăn tái phát và biến chứng 

Sau khi thay van tim nhân tạo

Đặc biệt là van cơ học, do có nguy cơ hình thành huyết khối tại vị trí van 

Sau phẫu thuật lớn 

Đây là trường hợp thường xuyên được các bác sĩ khuyên nên sử dụng thuốc chống đông máu nhằm ngăn chặn việc hình thành huyết khối do bất động trong thời gian dài.

Hội chứng phospholipid hoặc rối loạn đông máu bẩm sinh

Là bệnh lý có nhiều khả năng làm tăng nguy cơ huyết khối tái phát 

Tùy theo từng mức độ và nguy cơ hình thành cục máu đông và các bệnh lý nền liên quan. Trong thực tế, thuốc chống đông máu không được sử dụng rộng rãi, tại các hiệu thuốc chỉ bán theo đơn thuốc kê của bác sĩ.

Một số lưu ý khi sử dụng thuốc chống đông máu 

Khi đang phẫu thuật 

Trong quá trình phẫu thuật, đặc biệt là khi can thiệp ngoại khoa lớn, thì thuốc chống đông máu có khả năng làm tăng nguy cơ chảy máu nghiêm trọng. Do đó các bác sĩ thường không kê loại thuốc này trong quá trình phẫu thuật

Có chỉ định rõ ràng của bác sĩ với phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú 

Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú cần được các bác sĩ đưa ra phác đồ cá nhân hóa điều trị riêng biệt và chuyển sang nhóm thuốc an toàn hơn tùy theo tình trạng cá nhân. Bởi lẽ, một số loại thuốc chống đông như warfarin có khả năng gây hại cho thai nhi. 

Tuân thủ liều lượng và lộ trình sử dụng 

Sử dụng đúng liều lượng, đúng lộ trình đóng vai trò vô cùng quan trọng nhằm duy trì hiệu quả chống đông cũng như các biến chứng của các cục máu đông. Không được tự ý tăng hoặc giảm liều lượng nếu chưa có sự đồng ý của các bác sĩ. 

Kiểm tra chức năng đông máu thường xuyên

Thường xuyên khám sức khỏe định kỳ, nhất là những người đã có tiền sử bị huyết khối. Các xét nghiệm như INR, aPTT sẽ giúp theo dõi hiệu quả nguy cơ chảy máu. 

Tránh các tương tác thuốc

Có nhiều loại thuốc như kháng sinh, thuốc chống nấm, chống co giật,… có khả năng làm tăng hoặc giảm tác dụng của thuốc chống đông. Trước khi được kê đơn, người bệnh cần thông báo các loại thuốc và thực phẩm chức năng đang sử dụng để các bác sĩ biết. 

Hạn chế tiêu thụ thực phẩm chứa Vitamin K

Vitamin K có nhiều trong các loại rau có màu xanh đậm như cải bó xôi, bông cải xanh, bơ,.. có khả năng làm giảm tác dụng của một số thuốc chống đông. Người bệnh cần được bác sĩ tư vấn chi tiết về hàm lượng vitamin K vào cơ thể mỗi ngày. 

Hạn chế chấn thương 

Những người sử dụng thuốc chống đông máu cần đặc biệt tránh các hoạt động gây chấn thương như thể thao mạnh, làm việc trên cao, ngã…. và đặc biệt là chú ý mang theo thẻ thông tin y tế về tình trạng dùng thuốc.